DEN HAAG - Jongeren in Overijssel die tijdens het stappen met een blaastest kunnen bewijzen dat ze niet of nauwelijks gedronken hebben, kunnen daar binnenkort leuke prijzen mee verdienen. In twaalf gemeenten in de provincie gaat in juni een proef draaien waarbij jongeren voor niet drinken beloond worden met iPods, Nike schoenen, rijlessen, concertkaartjes en games.

Op deze manier willen de gemeenten het alcoholgebruik onder hun jongeren aanpakken. "Het idee is dat we jongeren gaan belonen voor verstandig gedrag", legt projectleider Arjan Lamslag van Tactus verslavingszorg uit. "Belonen werkt beter dan straffen. Onze verborgen agenda is dat je ook zonder dat je met een zatte kop rondloopt jong, hip en happening kan zijn."

Zwitsers voorbeeld
Het project is afgekeken van Zwitserland, waar het al een paar jaren draait. Daar zou een kwart van de achttienhonderd deelnemende jongeren minder zijn gaan drinken en driekwart van de jongeren voelde zich sterker om niet of minder te gaan drinken door het project. De beloning vonden ze aantrekkelijk.

Bedoeling is dat tijdens het uitgaan jongeren tussen de vijftien en vijfentwintig wordt gevraagd een blaastest te ondergaan. Blijf je sober, dan krijg je punten waarmee je kan sparen voor verschillende gadgets.

Puntensysteem
Hoe de punten precies uitgedeeld gaan worden moet nog worden uitgewerkt, zegt Lamslag. "Maar ik kan me zo voorstellen dat je vijf punten krijgt als je helemaal niks hebt gedronken en één punt als je een beetje hebt gedronken. Een dure gadget zoals een digitale camera kost dan bijvoorbeeld 60 spaarpunten."

De blaastesten worden bewust afgenomen door leeftijdsgenoten. "We laten jongeren zelf de boodschap overbrengen", aldus Lamslag. Doelstelling van de pilot is dat er in drie jaar tijd zesduizend jongeren deelnemen.

Opportunistisch
"Dat betekent wel dat we ook een grote pool jongeren nodig hebben die de blaastesten willen afnemen. Ik denk zeker zeventig. We zijn wat lijntjes aan het uitgooien bij jongerenwerkers en onderwijsinstellingen en nu is het afwachten wat we binnenhalen."

Het Nederlands instituut voor alcoholbeleid (STAP) ziet geen oplossing in de pilot. "Erg opportunistisch", vindt directeur Wim van Dalen het. "Het is wel leuk en creatief bedacht, maar dit soort projecten hebben per definitie een tijdelijk karakter."